بنام خدا

آب و آینده ایران

همه میدانیم ایران در چه شرایط اقلیمی دشواری قرار دارد از سوئی توزیع نامتوازن نزولات جوی سبب ایجاد میکروکلیماهای متفاوت گردیده که البته این امر موجبات ایجاد زیر ساختهای توریسم شده است که در صورت بهره برداری بسیار مفید خواهد بود از دیگر سو بدلیل کم آبی و بی آبی ، بسیاری از زمینهای کشور در حالت بایر قرار دارد که با توجه به افزایش فزاینده نیاز روز افزون جهانی غذا بهره برداری هر چه زودتر از این منابع خدادادی ضروری به نظر می رسد.

این در حالی است که می توان با صرف هزینه بظاهر کلان آب را به مناطق نیازمند منتقل نمود و این امر به دلیل ویژه گی های توپوگرافی کشور امکان پذیر می باشد.(شیب مناطق غنی و کم آب و اختلاف ارتفاع)

اما قبل از هر نوع اقدام شتابزده لزوم بکار گیری طرح و مطالعات گسترده الزامی است زیرا که بعنوان پروژه های کلان که در آب و هوای کره زمین دارای تاثیر است زیذ ذره بین آینده گاه خواهیم بود.

از راهکار های عملی در مورد مسئله رفع کم آبی مناطق خشک کشور میتوان به این دو موضوع کلی اشاره ای گذرا و تیتر وار نمود.

1 انتقال آب های داخلی سرزمینی

جهت مشروب ساختن اراضی و اهالی مناطق هدف که صرفا باید از آبهای شیرین استفاده شود. این راهکار علاوه بر هزینه بسیار بالا باید به شیوه کاملا مدیریت شده انجام پذیرد تا از هر گونه اتلاف آب در جریان فرایند انتقال آب جلو گیری شود (انتقال زیر سطحی . . .)از سوی دیگر نیاز به تجهیزات تسویه ای در مقصد الزامی است .

2 انتقال آب دریا

نقشه توپوگرافیک ایران

در این مبحث دو گزینه دریای عمان و دریای خزر فرارو قرار دارد.

در این روش انتقال آب در واقع به منظور تغییر اقلیم مناطق کم آب توصیه می گردد ، هدف اصلی ایجاد یک حوزه آبی وسیع در یکی از مناطق مستعد کشور جهت بالا بردن نم نسبی این مناطق فاقد رطوبت می باشد.

اما بازهم باید گفته شود این یک طرح بسیار کلان است که نیاز به بررسی های بسیار دقیق دارد و قبل از هر چیز الزامیست تا از طریق شبیه سازی رفتار اقلیم و دیگر موارد از قبیل میزان تبخیر در واحد سطح ،میزان دبی مورد نیاز آب ، میزان گردش آب در حوزه جهت جلو گیری از گند زدگی ومیزان فشار وارده بر لایه های تکتونیکی و . . . محاسبه گردد.

بدیهی است در صورت عدم رعایت کوچکترین محاسبات ممکن است شاهد یه فجعه زیست محیطی در سطح جهانی باشیم.

طرح شماتیک حوزه ایران پس از آب گرفتگی

این طرح جزء طرح های بلندمدت و استراتژیک بشمار میرود که در بلند مدت به ایجاد یک اکوسیستم جدید در منطقه منجر خواهد شد بدین ترتیب که در حال حاضر با پیشروی صفحه ایران به زیر صفحه عربستان هر روز از مساحت این خلیج کاسته می شود و از این طریق این اماکن وجود خواهد داشت با تغییر مرکز ثقل وزن صفحه این حرکن را کند ، منحرف و یا متوقف نمود و نیز این تئوری نیز بوجود می آید که با سنگین تر شدن بخش شرقی صفحه ایران بر عمق دریای عمان افزوده شود یا رسوبات دهانه مصنوعی ایجاد شده سبب تشکیل یک اکو سیستم نا خواسته در منطقه گردد. در دیگر سو با شروع چنین طرح هایی امکان شروع دیگر برنامه های زیر شاخه از این گونه طرح ها بوجود میآید مانند اتصال خزر به آبهای آزاد و کانال (دشت کویر) به خزر و ایجاد بک آبراهه بین المللی جدید جهت اتصال آبهای شمال به جنوب . باید توجه داشت در صورت انجام چنین  برنامه ای با توجه به درجه حرارت آبهای شمال و جنوب از نظر گردش آب نیز هیچ مانعی بوجود نخواهد آمد و نیز امکان بهره برداری از انرژی آب جهت نیروگاههای آبی بسیار مقرون به صرفه به نظر می رسد.

در اینجا شاید ذکر این نکته خالی اعراب نباشد اگر بگوییم با وجود اینکه این طرح از تئوری شبیه رمان های علمی تخیلی است یادمان باشد پیشرفت فن آوری بگونه حیرت آور بوده که اگر به خیلی از کتابهای دهه  پیش  نگاهی بیاندازیم خواهیم دید که مقادیر قابل توجهی از آنها گویا به حقیقت رسیده است ، در این باب هم به عقیده من خیلی دور از ذهن نیست با توجه به این موضوع که مسئله عمده در سالهای پیش رو مسئله آب است .

به بحث باز گردم

در واقع اتکای اصلی این برنامه بیشتر روی موارد اقلیمی است که در صورت اجرای صحیح طرح می توان با توجه به تغییراتی که بعد از اتمام این برنامه بوجود می آید شروع به برنامه هایی نمود که در واقع مقصود اصلی اند ؛ مانند ایجاد جنگلهای روبه بادهای مرطوب ، احیای صنعت تورسیم در شکل بسیار ایده آل ، ایجاد صنایع برق آبی و صدور انرژی ، حق گمرکی مراسلات بین المللی و . . .